مقدمه
پوشش گلاسلایند (Glass-Lined Coating) که نخستینبار در دههی ۱۹۵۰ در ایالات متحده توسعه یافت، امروز به یکی از استانداردهای اصلی در ساخت مخازن آبگرم کنهای خانگی، صنعتی و تجاری تبدیل شده است.
هدف از این فناوری ایجاد یک سطح شیشهای غیرقابل نفوذ در داخل مخزن فولادی است تا از تماس مستقیم آب با فلز جلوگیری کرده و خوردگی، رسوب و آلودگی آب را به حداقل برساند.
بر اساس گزارش بازار منتشرشده در نوامبر ۲۰۲۵ (Verified Market Reports)، اندازه بازار جهانی مخازن آبگرمکن با پوشش گلاسلایند از ۱.۵ میلیارد دلار در ۲۰۲۴ به بیش از ۲.۵ میلیارد دلار در ۲۰۳۳ خواهد رسید (نرخ رشد ۶.۵ ٪). این رشد، ناشی از افزایش تقاضا برای تجهیزات بادوام، بهداشتی و کممصرف است که در مسکن، بیمارستانها، هتلها و صنایع کاربرد دارند.
ساختار و فرآیند پوششدهی
در فرآیند تولید، ابتدا آماده سازی سطح (Sand Blasting و Pickling) بر روی بدنهی فولادی مخزن بهطور کامل انجام میشود. سپس پوشش شیشه (ترکیبی از سیلیکا، بوراکس، آلومینا و اکسید کبالت یا نیکل) به روش های خاص بر روی سطح داخلی اعمال و در دمای حدود ۸۵۰–۸۸۰ °C در کوره پخته میشود.
در نتیجه، لایهای شیشهای با ضخامت ۰٫۲ تا ۰٫۵ میلیمتر بهصورت دائم به فولاد متصل میشود. این پوشش هم مقاومت شیمیایی و هم عایق الکتریکی ایجاد میکند.
در سالهای اخیر، شرکتهایی مانند A.O. Smith و Bradford White از فناوریهای نانو سیلیکا و تیتانیا برای افزایش چسبندگی و مقاومت حرارتی لعاب استفاده کردهاند. برخی تولیدکنندگان نیز از روشهای dual-layer coating بهره میبرند که در آن لایهی نخست چسبندگی فلز را تقویت و لایهی دوم، سطحی فوقالعاده صاف و مقاوم ایجاد میکند. که لایناتک نیز از تمامی این روش ها در اعمال پوشش شیشه بهره می برد.
مزایا نسبت به مخازن معمولی
- مقاومت در برابر خوردگی:
لعاب شیشهای مانع تماس آب با فولاد میشود و در مقایسه با رنگهای اپوکسی یا گالوانیزه، طول عمر بسیار بیشتری دارد (بیش از ۱۰ تا ۱۵ سال). - بهداشت و کیفیت آب:
سطح گلاسلایند هیچگونه فلز سنگین آزاد نمیکند و از رشد باکتریها و رسوبات آهکی جلوگیری میکند؛ بنابراین کیفیت آب گرم در مصارف خانگی و بهداشتی حفظ میشود. - بازده حرارتی بالا:
خاصیت عایق حرارتی لعاب باعث کاهش تلفات گرما و در نتیجه افزایش راندمان انرژی تا ۵–۷ ٪ میشود. - قابلیت تمیزکاری و نگهداری آسان:
سطح لعاب صیقلی مانع چسبیدن املاح شده و تمیزکردن مخزن را ساده میکند. - سازگاری با مقررات انرژی و محیط زیست:
در ایالات متحده، استانداردهای DOE (Energy Efficiency Standards) و EPA (Environmental Protection Agency) تولیدکنندگان را به سمت محصولات بادوام و قابل بازیافت هدایت کردهاند؛ گلاسلایند بهدلیل عمر طولانی و مصرف انرژی پایین با این الزامات هماهنگ است.
شرکتهای پیشرو جهانی
بازار مخازن گلاسلایند بهشکل معتدل متمرکز است و چند برند بزرگ در جهان سهم اصلی را در اختیار دارند:
| شرکت | کشور | نوآوری شاخص |
|---|---|---|
| A.O. Smith Corp. | آمریکا | فناوری Blue Diamond Glass Coating با مقاومت دو برابر نسبت به لعابهای معمولی |
| Rheem Manufacturing Co. | آمریکا | تولید آبگرمکنهای هوشمند با کنترل IoT و پوشش GlassGuard |
| Bradford White Corp. | آمریکا | فرآیند Vitraglas® با لایهی محافظ چندجزئی برای آب سخت |
| Ariston Thermo Group | ایتالیا | ترکیب گلاسلایند با عایق PU Eco Friendly |
| Bosch Thermotechnology | آلمان | تمرکز بر محصولات کممصرف A+ با لعاب ضد corrosion |
| Rinnai Corp. | ژاپن | تولید مدلهای ترکیبی گاز و برق با محفظه گلاسلایند مقاوم به شوک حرارتی |
علاوه بر این برندها، شرکتهای منطقهای مانند Saudi Ceramics Co. در خاورمیانه و Viessmann در اروپا نیز این فناوری را توسعه دادهاند.
بازار و روندهای آینده
طبق تحلیلهای Verified Market Reports، رشد بازار گلاسلاین نتیجهی چهار عامل کلیدی است:
- افزایش آگاهی مصرفکننده از دوام و صرفهجویی انرژی.
- حمایتهای دولتی و مشوقهای مالی برای تجهیزات Energy Star.
- نوآوری در هوشمندسازی (Smart Control, IoT, Self-Cleaning).
- حرکت جهانی به سمت تولید سبز و مواد قابل بازیافت.
در آینده نزدیک، پوششهای گلاسلایند با ترکیبات نانوسرامیکی جایگزین فرمولهای سنتی خواهند شد که مقاومت خوردگی را تا ۴۰ ٪ افزایش میدهد و اجازه میدهد ضخامت لعاب کمتر ولی کارایی بالاتر باشد.
مدلهای جدید آبگرمکنها به سیستمهای خانه هوشمند متصل میشوند و امکان کنترل دما، پایش مصرف انرژی و دریافت هشدارهای مربوط به سرویس و نگهداری را بهصورت لحظهای (آنلاین) برای کاربر فراهم میکنند..
نتیجهگیری
پوشش گلاسلایند بهعنوان یکی از پیشرفتهترین فناوریهای ضد خوردگی، نقش حیاتی در افزایش عمر مفید و بهبود بازده انرژی آبگرمکنها دارد.
امروز این فناوری نهتنها در آبگرمکنهای خانگی، بلکه در مخازن صنعتی و سیستمهای تولید آب گرم بهداشتی در بیمارستانها، هتلها و صنایع غذایی نیز استفاده میشود.
با توجه به رشد جهانی در حوزهی بهرهوری انرژی و کاهش هزینههای نگهداری، پیشبینی میشود طی دههی آینده گلاسلایند به استاندارد جهانی طراحی مخازن آبگرمکن تبدیل شود.
چشمانداز این فناوری در ایران
در سالهای اخیر، روند جهانی توسعهی تجهیزات حرارتی با فناوریهای نوین، بهویژه آبگرمکنهای گلاسلایند و مدلهای هوشمند، در ایران نیز رو به گسترش است. بسیاری از تولیدکنندگان داخلی به اهمیت استفاده از پوششهای لعابی مقاوم در برابر خوردگی پی بردهاند و در حال حرکت به سمت بهکارگیری فناوریهای مشابه استانداردهای بینالمللی هستند.
بهویژه در پروژههای بزرگ صنعتی، بیمارستانی و مسکونی، نیاز به مخازن بادوام، بهداشتی و سازگار با انرژیهای نو، توجه مهندسان و کارخانههای ایرانی را به خود جلب کرده است.
در همین راستا، شرکت لایناتک با تکیه بر دانش فنی، تجربهی صنعتی و توان طراحی و ساخت تجهیزات گلاسلایند، بهعنوان مرجع تخصصی در زمینهی مشاوره، طراحی و اجرای سیستمهای حرارتی گلاسلایند و هوشمند، نقش مؤثری در بومیسازی و ارتقای فناوریهای نوین این حوزه در کشور ایفا کرده است.
📚 منابع
- United States Glass-Lined Water Heater Market Report 2025 – 2033, Verified Market Reports.
- Blue Diamond Technology – A.O. Smith Corporation, Technical White Paper 2024.
- Vitraglas® Enamel Coating Process – Bradford White Tech Brief.
- Energy Efficiency and Durability of Glass-Lined Tanks, Rheem Manufacturing, 2025.
- DOE & EPA Energy Star Appliance Standards Update 2024.
